Phật ví hạng người hung dữ trong môn đệ Ngài, giống như những con ngựa dữ khó điều phục đó là:

1. Hạng người thứ nhất, khi được bạn bè chỉ dạy lỗi lầm cứ chối bai bải, bảo: "Tôi không nhớ, tôi không nhớ!" Họ giống như con ngựa dữ bị tra hàm thiết và quất roi da vào mông, vẫn còn hụt hặc không chịu đi.

2. Hạng thứ hai, khi được chỉ lỗi, bèn đứng làm thinh, không nhận cũng không chối. Họ giống như con ngựa dữ, đứng dựa gọng xe không chịu đi.

3. Hạng thứ ba, là người khi bị chỉ lỗi, liền hỏi trở lại người chỉ lỗi mình: "Huynh cũng phạm như tôi sao dám chỉ lỗi tôi", Họ giống như con ngựa dữ, ngã nhào xuống đất, trầy đầu gối, gãy gọng xe.

4. Hạng thứ tư, là loại người phản ứng bằng cách nói xấu lại người chỉ lỗi mình: "Phận huynh còn phải chờ người chỉ dạy, có hay gì mà lên mặt chỉ dạy tôi." Họ giống như con ngựa dữ, cứ thụt lui không chịu bước tới.

4. Hạng thứ tư, là loại người phản ứng bằng cách nói xấu lại người chỉ lỗi mình: "Phận huynh còn phải chờ người chỉ dạy, có hay gì mà lên mặt chỉ dạy tôi." Họ giống như con ngựa dữ, cứ thụt lui không chịu bước tới. 

5. Hạng thứ năm, là người hay nói trớ sang chuyện khác, đem lòng thù hiềm oán hận người nhắc nhở mình. Họ như con ngựa dữ chạy bừa vào đường hiểm, làm cho xe bể bánh, gãy trục.

6. Hạng thứ sáu, là người không sợ tội lỗi, không ngán chúng tăng, không cho ai chỉ lỗi, lấy đồ bỏ đi. Giống như con ngựa dữ bất kể nài và roi, ngậm hàm thiết chạy càn, vô phương kềm chế.

7. Hạng thứ bảy, phản ứng cách lộn ngược, y đứng giữa hội chúng khua tay nói lớn: "Ai cho phép mấy người dạy khôn tôi!" Họ như con ngựa dữ dựng ngược hai chân và sùi bọt mép.

8. Hạng thứ tám, loại dữ dằn nhất, nói ong óng: "Mấy người có cho tôi, giúp đở tôi được gì không mà dám sửa sai tôi!" Nói xong, chưa đã giận, người ấy còn tự xả giới, bỏ hết công phu, rồi nghênh mặt hỏi: "Tôi đã hết tu tập rồi, như vậy mấy người có vừa lòng hả dạ chưa?" Hạng người này giống như con ngựa dữ nằm bẹp giữa đường.

Kể xong về tám loại người hung dữ, đức Phật khuyên hàng môn đệ của Ngài nên dễ dạy, bình tĩnh khi nghe người ta nhắc nhở mình. Dù lời chỉ bảo có đúng hay sai, đều giữ lòng bình thản và thành thật. Riêng người chỉ lỗi cho kẻ khác phải biết đúng thời, đúng lúc, nói năng dịu dàng, nhỏ nhẹ, và nhất là thật yêu thương muốn giúp đở bạn, chứ không phải vì ganh tỵ, ghét bỏ.

Truyện Cổ Phật Giáo 

Mục Lục