TÕi mµt thi«n vi®n n÷ có mµt thi«n sinh trë xin vào ðßþc tham v¤n v¾i v¸ th¥y cüa mình. Anh ta than phi«n v¾i th¥y là sau bao nåm tu t§p anh không hi¬u ðßþc gì hªt, anh ðã không th¬ hi¬u và cûng không hy v÷ng gì trong tß½ng lai s¨ khác h½n.

V¸ th¥y nói, "Nªu con nghî r¢ng hi¬u có nghîa là ta phäi có khä nång giäi thích ho£c chÑng minh mµt ði«u gì, thì chuy®n ðó r¤t là sai l¥m."

- "Nhßng nªu con không hi¬u thì làm sao con có th¬ tin ðßþc?" ng߶i Thi«n sinh trë höi.

- "Con ðâu c¥n phäi hi¬u. Ni«m tin và n²i nghi ng¶, hai cái ðó ð«u ðâu có dña trên sñ hi¬u biªt cüa con ðâu!"

- "Thßa th¥y, con không hi¬u ý th¥y..." Ng߶i Thi«n sinh trë nói.

- "Ðßþc r°i. Con không c¥n phäi hi¬u, và con cûng không c¥n phäi tin næa. Con chï c¥n biªt mà thôi!"

Ng߶i thi«n sinh trë lµ v¨ b¯i r¯i, anh ta v×a ð¸nh lên tiªng thì v¸ th¥y ðã g÷i anh theo ông bß¾c ra ngoài v߶n. Cä hai ðÑng yên ngß¾c nhìn lên cao, b¥u tr¶i ðêm l¤p lánh ngàn vì sao.

- "Con có th¤y nhæng vì sao ¤y không?" V¸ th¥y höi.
- "DÕ thßa có!"
- "Con có th¤y hªt t¤t cä nhæng vì sao ¤y không?"
- "DÕ thßa, con nhìn th¤y hªt nhæng vì sao nào mà có th¬ th¤y ðßþc..." Ng߶i thi«n sinh trë dè d£t trä l¶i.
- "À, ta không biªt con có nhìn th¤y vì sao này không?" V¸ th¥y ðßa tay chï lên b¥u tr¶i.

Ng߶i thi«n sinh trë nhìn theo hß¾ng th¥y chï và th¤y mµt vì sao sáng. Anh ðáp, "DÕ thßa con th¤y."
- "Và con có th¤y vì sao sát cÕnh bên nó không?"

Ng߶i thi«n sinh ðáp r¢ng không có mµt vì sao nào khác · cÕnh bên hªt.
- "Có chÑ, con hãy nhìn lÕi cho kÛ ði, r°i s¨ th¤y."

Ng߶i thi«n sinh trë nhìn lÕi mµt h°i lâu và cu¯i cùng khám phá ra là có mµt v¸ sao th§t m¶ · cÕnh bên. Th§t ra vì sao ¤y r¤t m¶, nªu nhìn thÆng vào nó ta s¨ không th¬ nào th¤y ðßþc. M¡t ta chï có th¬ nh§n th¤y ðßþc vì sao ¤y khi ánh m¡t ta nhìn tr§t sang phía bên mµt chút.

Anh nói v¾i v¸ th¥y là anh ðã th¤y ðßþc vì sao yªu ¾t ðó.

- "Nhß v§y thì con ðã th¤y ðßþc thª nào là biªt r°i ðó. Ь hi¬u ðßþc r¢ng vì sao có m£t · ðó, con phäi chính m¡t nhìn th¤y ðßþc nó. Và khi con chï có ni«m tin r¢ng vì sao ðó có m£t, tÑc là con phäi không nhìn th¤y ðßþc nó. Còn biªt, có nghîa là con quä quyªt là nó có m£t, m£c dù có th¬ con không th¤y ðßþc nó rõ ràng. Ta mu¯n l¤y vi®c ¤y làm mµt thí dø cho con hi¬u. Nhæng vì sao cûng v§y mà sñ tu h÷c cüa con thì cûng thª."

Ng߶i thi«n sinh trë cäm th¤y r¤t thöa mãn v¾i l¶i giäi thích cüa v¸ th¥y. Anh ta r¤t kính phøc sñ minh triªt và hi¬u biªt cüa th¥y mình.

Nhßng làm sao v¸ th¥y lÕi biªt ðßþc là ngay cÕnh bên vì sao sáng ¤y lÕi có mµt vì sao m¶ khác · k« bên?

- "Trên b¥u tr¶i này có h¢ng hà sa s¯ nhæng vì tinh tú," v¸ th¥y ðáp, "th§t ra ta cûng không biªt là hai ng߶i có cùng nhìn th¤y mµt vì sao không næa! Nhæng vì sao có m£t, chúng nhi«u h½n nhæng gì ta th¤y g¤p bµi ph¥n. Vì v§y, m²i vì sao ð«u có mµt vì sao khác bên cÕnh, r¤t m¶ äo, chï có th¬ th¤y ðßþc nªu ta biªt nhìn ch®ch ði mµt chút." 
 

Cao Khánh Nhß k¬

Møc Løc