Ðường Ðời

Ðã lâu rồi, tôi được xem tích truyện sau đây, không biết xuất xứ từ đâu, cũng không thấy nêu tên tác giả, nhưng cốt truyện thì đã khắc sâu vào trí tôi.

Thuở xưa, có một người bạn trẻ sắp bước chân vào đường đời.

Biết rằng đường đi sẽ cách trở bởi bao nhiêu sông núi, chàng đâm lo.

May đâu chàng gặp một ông lão đầu bạc phơ đang ngồi nghỉ bên vệ đường, thấy ông lão vẻ mặt hiền đức, chàng bèn dừng chân hỏi: 

- Thưa Cụ, con định đi suốt quãng đường đời gập gềnh này, Cụ có thể chỉ cho con bí quyết gì để đi đến nơi đến chốn bình an vô sự chăng?

Ông lão mỉm cười, bảo chàng ngồi xuống và đáp:

- Không dấu gì cậu, nhà của lão ở gần đây nên luôn luôn lão đã từng gặp nhiều bạn trẻ như cậu thường hỏi lão điều mà cậu vừa hỏi. Lão thực tình chỉ bảo nhưng chẳng có mấy người theo, vì nghe qua ai cũng lắc đầu than: khó quá, chán quá, không theo nổi...

Chàng trai trẻ vội nói:

- Thưa cụ, con không sợ khó, cũng không biết chán...

Ông lão cười và tiếp:

- Nếu thế lão còn đợi gì mà chẳng truyền bí quyết cho cậu?

Bí quyết của lão chỉ gồm có một câu châm ngôn để xử thế và một cái hộp bé nhỏ này. Cái hộp nhỏ bé luôn luôn sẽ nhắc nhở cậu hành động đúng theo câu châm ngôn.

Câu châm ngôn là: Luôn luôn ta phải đặt nghĩa vụ trên ưa thích.

Nói xong, ông lão lấy cái hộp nhỏ buộc trên lưng chàng thanh niên và tiễn đưa chàng bước lên đường đời.

Lúc đầu chàng cảm thấy cái hộp tuy bé nhỏ mà nặng nề làm sao, nên chàng bực bội, khó chịu lắm.

Nhưng chàng cũng nhận thấy, mỗi khi có con sóng to, gió lớn nổi lên, cái hộp nhỏ kia đã giúp chàng khỏi ngã xuống nước.

Khi chàng thanh niên đi hết đoạn đường đời, đến nơi đến chốn rồi, những bằng hữu mới xúm lại mừng chàng và tìm xem cái hộp ấy chứa đựng những gì.

Mở hộp ra, họ đều chưng hửng.

Họ chỉ thấy khắc vỏn vẹn hai chữ, hai chữ đầy ý nghĩa: Bổn Phận.  
 

Phạm Cao Tùng

Mục Lục