Nhiều năm trước đây, tôi có tham dự một khóa thiền quán tích cực kéo dài nhiều tuần. Trong thời gian đó, không những tôi sử dụng chiếc tọa cụ (zafu) để ngồi thiền, mà tôi còn giữ bên cạnh mình một cái đòn gỗ nhỏ (bench) để tôi đổi sang ngồi mỗi khi cảm thấy mệt mỏi. Thời ấy tôi rất sợ làm cho thân mình bị đau, và tôi cần hết mọi thứ phương tiện nào mà có thể giúp đở tôi. Trong thiền đường, tôi thường chọn ngồi cạnh vách tường, để khi nào cần, tôi có thể dựa lưng vào.

Một buổi chiều nọ, tôi đang ngồi thiền rất thoải mái tại chỗ thường lệ của mình trên tọa cụ, cạnh vách tường sau của thiền đường, với chiếc đòn gỗ nhỏ đặt ngay sát cạnh bên tôi. Ðột nhiên tôi nghe có tiếng sột soạt như ai đang đi đến gần mình. Tôi hé mắt ra nhìn, thấy có một bàn tay đưa xuống, lấy cái đòn gỗ nhỏ của tôi, và cầm đi chỗ khác. Tôi thấy người ấy lấy đi đến một chỗ khác cách xa đó, và dùng nó để ngồi thiền. Người ấy là một thiền sinh mới đến mà tôi chưa bao giờ gặp trước đó trong khóa tu.

Ngay lúc ấy, có một ngọn núi lửa của sự bực tức bùng nổ trong tâm tôi. Một sự tức giận hết sức là "chân chánh." Người ấy dám lấy chiếc đòn gỗ của tôi! Ngay lúc đó thì dầu sự thật là tôi đã có cái tọa cụ của mình và thân tôi rất an lạc, cũng không ăn thua gì hết. Và dù tôi biết rằng nếu cần, tôi có thể hỏi lấy thêm tọa cụ hoặc một đòn gỗ ngồi thiền khác, với bất cứ một người nào trong ban tổ chức, cũng không làm cho tôi bớt giận. Vì hắn ta đang ngồi trên chiếc đòn của tôi! Tôi bỏ ra nhiều giờ bồn chồn, bức rức, để soạn những bức thư gay gắt trong đầu, viết cho kẻ đã lấy cái đòn gỗ của tôi. Thật ra tôi không hề viết một dòng chữ nào hết, nhưng tâm tôi không ngừng phác thảo ra đủ thứ mọi lá thư để gởi cho người ấy. Những lá thư từ loại lạnh lùng vô tư, đến loại mỉa mai châm biếm, cho chí đến một loại đòi hỏi thẳng thừng. Mỗi ngày, người lạ mặt ấy đến ngồi trên chiếc đòn gỗ của tôi, hắn không lộ một vẻ gì là thắc mắc. Mỗi khi bước chân vào thiền đường là cơn giận của tôi lại gia tăng lên một cấp bực mới.

Ngày qua ngày, chiếc đòn gỗ của tôi không có dấu hiệu gì là sẽ trở lại cho khổ chủ của nó. Ý nghĩ rằng người ấy sẽ lấy cái đòn gỗ của tôi ra về theo hắn luôn, đã làm cơn giận tôi leo thang thêm. Tôi bắt đầu không ưa mọi việc làm nhỏ nhặt của hắn. Tôi không thích cách người ấy đi, cách hắn ngồi, cách ăn uống của hắn. Rồi một ngày nọ, sau buổi ăn trưa, khi tôi đã không ưa cách rửa chén dĩa của hắn, tôi đi trở về thiền đường để bắt đầu cho giờ ngồi thiền buổi chiều. Lúc bước về chỗ ngồi của mình, tôi chợt khám phá ra rằng chiếc đòn gỗ của mình đã được trở về vị trí cũ, cạnh ngay bên chỗ tôi ngồi. Người sử dụng nó trong mấy ngày qua đã đi đâu mất. Anh ta chắc đã đến tham dự khóa tu trể và phải đi về sớm. Tâm tôi đột nhiên trở nên thật yên tịnh. Cũng giống như là nó đã bị giông tố, bão táp trong mấy ngày qua, và giờ thì cơn bão chợt trôi qua mất.

Trong hơn năm ngày qua, tâm tôi đã bị chế ngự bởi một cơn bão. Tôi chợt ý thức rằng, tôi đã bỏ hết thì giờ của mình trong một cơn dông tố về cái đòn gỗ của tôi, mà tôi không hề cần đến. Kinh nghiệm ấy làm tôi cảm thấy kỳ quặc. Tôi đã dùng hết rất nhiều năng lượng của mình cho nó. Ðáng sợ thật! Tôi tự hỏi rằng, "Không lẽ đây là cách mà tôi sẽ sống suốt cuộc đời mình hay sao?"

Cao khánh Như dịch

Mục Lục